Dlaczego pod koniec lata żółkną i opadają liście różaneczników

Żółknięcie i opadanie starszych liści różaneczników, którego pierwsze objawy obserwuje się pod koniec lata jest zjawiskiem całkowicie naturalnym, choć nie, co roku występuje w równym nasileniu. W przypadku różaneczników umownie określanych, jako drobnolistne zjawisko to pojawia się zazwyczaj w drugiej połowie lata i to dość często, gdyż, co 1-2 lata. W przypadku odmian o szerokich liściach symptomy żółknięcia obserwuje się z reguły rzadziej - co 3-4 lata. Czasami może się zdarzyć, że do końca roku pozostają jedynie liście okalające pąki kwiatowe wyłącznie na tegorocznym przyroście. Także termin żółknięcia i opadania może być zróżnicowany. W przypadku części kultywarów ma to miejsce pod koniec lata, a u innych tuż przed nadejściem zimy. Nadmierne żółknięcie i opadanie liści jest często obserwowane w lata suche.

Kompleksowe zamieranie młodych dębów (AOD) w zieleni miejskiej

AOD (Acute Oak Decline) to choroba dębów opisana po raz pierwszy w Wielkiej Brytanii. Atakuje głównie dojrzałe okazy dębu szypułkowego (Quercus robur) i dębu bezszypułkowego (Quercus petraea) w wieku powyżej 50 lat. Jest to choroba wieloprzyczynowa, powiązana z osłabieniem drzew przez suszę oraz inne stresogenne czynniki wraz z obecnością zespołu bakterii i szkodników w tym szczególnie opiętków, które z czasem - wszystkie razem - przyczyniają się do ich zamierania. Charakteryzuje się wydzielaniem ciemnego płynu z niewielkich ran lub pęknięć widocznych na korze drzew. W Polsce zjawisko jest powszechnie znane i szeroko opisywane, ale potwierdzenie laboratoryjnie symptomów choroby, które pojawiły się na drzewach młodszych w niespełna rok od ich posadzenia, należy uznać, za sytuację dość szczególną. W szeroko rozumianej zieleni miejskiej inne niż te powszechnie znane czynniki przypuszczalnie mogą predysponować drzewa do występowania tego groźnego zjawiska.

Precyzyjna interpretacja modelu GVDV w ochronie winorośli przed mączniakiem rzekomym

W profesjonalnej ochronie roślin zwalczanie mączniaka rzekomego winorośli w oparciu wyłącznie o wskazania pozyskiwane z dedykowanych stacji meteorologicznych,z zaimplementowanymi modelami chorobowymi, bez prowadzenia stosownej profilaktyki, wiąże się z dużym ryzykiem niepowodzenia. Wynika to w dużej mierze z faktu, że modele chorobowe opierają się o analizy “post factum” czyli pokazują moment infekcji oraz tempo inkubacji w momencie, kiedy już doszło do procesu infekcyjnego. Może pewnym wyjątkiem jest tutaj pierwszy etap interpretacji w modelu[10:10:24]. Moment infekcji stanowi już wskazanie do stosowania środków interwencyjnych, penetrujących tkanki o działaniu wgłębnym bądź układowym, ale ich użycie wyłącznie na podstawie wskazań ze stacji może wiązać się z słabszą skutecznością wynikającą chociażby z przebiegu pogody, kiedy to warunki uniemożliwiają terminowe wykonanie zabiegu do 2-3 dni po infekcji.

Punkt rosy - istotny czynnik ryzyka utajonych infekcji kwiatów winorośli dokonywanych przez szarą pleśń

Monitorowanie rozwoju szarej pleśni na winorośli stanowi duże wyzwanie z uwagi na wysoce polifagiczny charakter tego grzyba jak również z uwagi na zdolność infekowania różnych tkanek jak kwiaty, liście, pędy czy jagody, co silnie utrudnia wdrażanie jednolitego systemu interpretacji modelu chorobowego. Powszechnie stosowany system śledzenia rozwoju infekcji opiera się przede wszystkim na analizowaniu zależności pomiędzy długością okresu trwałego zwilżenia tkanek w relacji do temperatury. Relacje takie są jednak możliwe w dużej mierze dzięki implementacji wyników pozyskiwanych dzięki stosowaniu tzw. „sztucznego liścia , którego wskazania nie zawsze dokładnie odzwierciedlają okres zwilżenia różnych organów roślin. W ograniczony sposób może to  mieć zastosowanie chociażby do tych infekcji, które pojawiają się w trakcie kwitnienia, kiedy to modele nie zawsze będą precyzyjnie wskazywały na rzeczywiste terminy infekcji.

Ustalanie terminu pierwszego zabiegu na mączniaka rzekomego winorośli w systemie [10:10:24]

Wdrażanie skutecznej ochrony winorośli przed mączniakiem rzekomym jest w dużej mierze uzależnione od właściwego poziomu kontroli infekcji pierwotnej. Stąd, niezależnie od stosowanych systemów zwalczania zawsze podkreśla się niezmiernie istotną wagę terminu pierwszej aplikacji w sezonie. Ponieważ patogen rozwija się niewiarygodnie szybko, w okresie infekcji wtórnej, zwalczanie choroby dopiero w trakcie jej dynamicznej eksplozji staje się już niezwykle trudne. Ponadto choroba rozwija się bardzo szybko w okresie wilgotnej i deszczowej pogody, kiedy to zastosowanie środków interwencyjnych, już chociażby z technicznego punktu widzenia, może być niewykonalne.

Chlubek lipowiec: "stary" gatunek - nowe problemy

Chlubek lipowiec (Lamprodila rutilans) stanowi jeden z wielu przykładów, kiedy to specyficzne warunki miejskie wpływają na zmianę sposobu zachowania określonego gatunku owada. W środowisku naturalnym chlubek lipowiec to gatunek rzadki występujący sporadycznie stanowiący naturalny element fauny saproksylicznej związany z dojrzałymi drzewostanami. Notowany jest w lasach, parkach, dolinach rzecznych i alejach, gdzie jest związany przede wszystkim z ciepłymi, rozluźnionymi drzewostanami, skrajami oraz nasłonecznionymi stokami. Chrząszcze bardzo często latają w nasłonecznionych wierzchołkowych partii starych lip, a larwy żerują na odsłoniętych częściach odziomku, szyi korzeniowej, grubych gałęziach i niekiedy nawet na odsłoniętych korzeniach. 

Massaria - choroba stresu wodnego drzew

Massaria (Splanchnonema platani) to powszechnie spotykany na platanach grzyb stanowiący element naturalnej flory tych drzew i z reguły uważany za słabego patogena, który jedynie czasami może powodować większe szkody. Z reguły stanowi problem w gorącym klimacie śródziemnomorskim i na południu USA, a w Europie jego potwierdzone występowanie notuje się od roku 2023, kiedy to w Niemczech, podczas suchego upalnego lata, zainfekował duże platany powodując początkowo zamieranie gałęzi, a z czasem całych drzew. Grzyb może infekować przede wszystkim platan klonolistny (Platanus x hispanica), ale także pozostałe gatunki platanów. 

Negatywne konsekwencje występowania chorób winorośli i stosowania środków ochrony roślin dla jakości wina

W dążeniu producentów do uzyskania wina o odpowiednich walorach jakościowych i smakowych niezmiennie pojawia się problem pogodzenia konieczności zwalczania chorób i szkodników winorośli, a stosowaniem środków ochrony roślin, które mogą w niekorzystny sposób wpływać na proces winifikacji. Choć wydawać by się mogło, że samo zastąpienie stosowania preparatów chemicznych, poprzez wdrażanie ochrony biologicznej jest oczywistym wyborem, to jak się okazuje nawet i te alternatywne rozwiązania, nie są całkowicie pozbawione ryzyka negatywnych konsekwencji. O ile jest ono zdecydowanie mniejsze w kontekście samego zdrowia konsumentów, to już niekoniecznie w przypadku jakości win. Nawet tak wydawałoby się do niedawna oczywiste wykorzystywanie środków miedziowych i siarkowych, szczególnie kiedy należy liczyć się z ich późnym stosowaniem przed zbiorami, może w negatywny sposób wpływać na niektóre, istotne dla walorów smakowych i zapachowych, parametry wina.

Opuchlaki - uciążliwy problem

Opuchlaki są uznawane za jedne z najgroźniejszych gatunków szkodników w profesjonalnym szkółkarstwie i kolekcjach roślin ozdobnych i stanowią stałe zagrożenie imigracją z otaczającego środowiska. Opuchlak truskawkowiec (Otiorhynchus sulcatus)  w szczególności, a także inne, towarzyszące gatunki opuchlaków w mniejszym stopniu, to obecnie jedne z najbardziej uciążliwych owadów w produkcji szkółkarskiej roślin ozdobnych. Mogą także stanowić poważny problem w uprawach truskawek, a od jakiegoś czasu stwarzają coraz to większe zagrożenie w warunkach miejskich, w parkach a także przydomowych ogrodach. Nie jest to zresztą zaskakujące zważywszy, że głównym źródłem rozprzestrzeniania tych owadów jest zasiedlony przez larwy, poczwarki lub jaja materiał szkółkarski. W szczególności dotyczy to roślin w pojemnikach, gdzie larwy znajdują dogodne miejsce do rozwoju i nawet bardzo dokładna inspekcja pojemników nie daje całkowitej gwarancji szczególnie, że stwierdzenie chociażby obecności jaj, jest praktycznie niemożliwe. 

Dlaczego zamierają klony w miastach?

Postępujący proces osłabiania żywotności drzew, aż do ich zamierania, często powstaje w wyniku wieloletniego oddziaływania różnych czynników biotycznych i abiotycznych. Niekiedy jest to spowodowane długookresowym działaniem jednego czynnika, co może wiązać się z infekcją dokonywaną przez wirusy, fitoplazmy a nawet niektóre grzyby, jak również uszkodzeniami powodowanymi przez owady. Najczęściej proces ten wynika jednak z synergistycznego oddziaływania pierwotnych uszkodzeń wywoływanych przez stres wodny, uszkodzenia mechaniczne, uszkodzenia dokonywane przez owady, które stanowią dogodne miejsca infekcji dla wielu organizmów wtórnie zasiedlających wcześniej uszkodzone tkanki. Ich rozwojowi w dalszej kolejności sprzyjają niekorzystne dla drzew warunki siedliskowe takie jak: zanieczyszczenie powietrza, stres solny, nadmierne ubicie podłoża itp. 

Drzewa u lekarza - posłuchaj podcastu

Edema to nie choroba

Edema to powszechne zaburzenie fizjologiczne występujące przede wszystkim na wielu roślinach ozdobnych uprawianych pod osłonami. Rzadziej pojawia się także na roslinach rosnących w gruncie Najczęściej spotyka się je na begoniach, pelargoniach bluszczolistnych, kaktusach, bluszczach, Thunbergii, palmach i szeflerze. Chociaż w większości przypadków nie powoduje obniżenia zdrowotności i rzadko prowadzi do zamierania to jednak w wyniku jej działania następuje wyraźna utrata walorów dekoracyjnych produkowanych roślin. Edema pojawia się zawsze wtedy, kiedy korzenie absorbują wodę zdecydowanie szybciej niż możliwe jest jej transportowanie w roślinie i wyparowywanie przez liście. Najczęściej takie warunki występują, kiedy podłoże jest nadmiernie przelane, natomiast transpiracja zostaje ograniczona przez wysoką wilgotność powietrza, niskie temperatury i brak dostatecznej ilości światła. W takiej sytuacji ciśnienie wody powoduje powiększanie się komórek miękiszowych i komórek przyległych. 

Przyczyny zamierania sadzonek w produkcji młodzieży szkółkarskiej

W produkcji ukorzenionych sadzonek, jak i w każdej innej gałęzi szkółkarstwa,  ekonomiczny wymiar rynku determinuje wdrożenie takiego systemu, który przede wszystkim gwarantuje pozyskanie materiału konkurencyjnego cenowo. Sadzonki ukorzeniania się więc powszechnie na zagonach w nie ogrzewanych tunelach foliowych, co umożliwia uzyskanie z jednostki powierzchni stosunkowo dużej ilości odpowiedniego materiału. Zdecydowanie rzadziej ukorzenianie prowadzi się w multipaletach czy styropianowych kuwetach. Również oczekiwania szkółkarzy są większe w kierunku pozyskiwania tanich sadzonek produkowanych z gołym korzeniem. Wybór takiego systemu produkcji stwarza jednak wiele problemów związanych ze zdrowotnością produkowanego materiału. W zimnym podłożu czas ukorzeniania jest długi, od kilku miesięcy do ponad roku i w tym okresie, praktycznie cały czas, rośliny są narażone na porażenie przez choroby. 

Strategia zwalczania szarej pleśni truskawki

Szara pleśń to jedna z najważniejszych i najbardziej niszczycielskich chorób truskawki w Polsce. W sprzyjających warunkach może powodować duże straty widoczne bezpośrednio na polu w trakcie wegetacji jak i później, w okresie przechowywania i transportu. Najważniejszym okresem dla ochrony jest pora kwitnienia, kiedy to regularnie powinno wykonywać się zabiegi chemiczne.

Szara pleśń nie jest bardzo aktywnym patogenem. Infekuje przede wszystkim starzejące się organy, jak kwiaty oraz dojrzewające owoce. Porażenie kwiatów ma znaczenie szczególne ponieważ prowadzi do tzw. „infekcji utajonych”, gdzie przez pewien okres czasu, aż do momentu kiedy w owocach zaczyna wzrastać poziom cukru, nie obserwuje się żadnych objawów choroby.

Systemy wspomagania decyzji w ochronie naci marchwi przed alternariozą

Alternarioza naci marchwi (wywoływana przez grzyb Alternaria dauci) to jedna z najgroźniejszych chorób grzybowych marchwi, która atakuje liście oraz ogonki liściowe, prowadząc do ich przedwczesnego zamierania i znacznego spadku plonu korzeni. Najbardziej dogodne warunki dla jej występowania alternariozy się w sierpniu i we wrześniu, kiedy to zagęszczające się wraz ze wzrostem liści plantacje stwarzają mikroklimat sprzyjający występowaniu tej choroby. Jeżeli rośliny osiągną fazę umożliwiającą infekcję, co dla później wysiewanych odmian można zaobserwować już po 30 dniach od siewu, pierwsze zarodniki grzyba infekują je z resztek pożniwnych, na których grzyb może przetrwać nawet 3–4 lat.

Strategia zwalczania wciornastków w uprawie roślin ozdobnych pod osłonami

Wciornastki to jedne z najtrudniejszych do zwalczenia szkodników w uprawie roślin ozdobnych pod osłonami. Z uwagi na ich bardzo małe (0,5 – 2 mm) rozmiary, które sprawiają, że wciornastki narażone są na bardzo szybkie odwodnienie, wiele gatunków tych owadów znajduje doskonałe warunki do rozwoju w wilgotnych i ciepłych szklarniach. Z tego samego powodu owady są bardzo ruchliwe. W poszukiwaniu wilgoci muszą stale wędrować po roślinach aby regularnie uzupełniać płyny swojego ciała. Dzięki wyjątkowo smukłej sylwetce wciornastki dostają się do miejsc trudno dostępnych dla insektycydów. W szczególności dotyczy wciornastka zachodniego i wciornastka tytoniowca, które preferują żerowanie na kwiatach i pąkach. 

Występowanie grzybów rodzaju Stemphylium i Alternaria na cebuli

Grzyby z rodzaju Alternaria i Stemphylium to obok mączniaka rzekomego jedne z najbardziej destrukcyjnych patogenów liści cebuli. Ich obecność jest notowana we wszystkich większych rejonach uprawy cebuli na świecie. W gorącym klimacie straty plonu mogą dochodzić nawet do 80-90%. Objawy powodowane przez obydwa grzyby są na cebuli są łudząco podobne. Pomimo, że do ich zwalczania również używa się bardzo podobnych fungicydów poprawna identyfikacja ma tu ogromne znaczenie. W powszechnej opinii producentów na całym świecie porażenie plantacji przez Stemphylium może być znacznie bardziej destrukcyjne i z reguły wymaga bardziej restrykcyjnego programu ochrony, gdzie liczba wykonywanych zabiegów w sezonie jest większa, a odstępy pomiędzy zabiegami krótsze.

Monitoring i zwalczanie ziemiórek

Skuteczne zwalczanie ziemiórek jest utrudnione z powodu niskich lotów dorosłych much tuż nad powierzchnią podłoża, nieprzerwanie nakładających się na siebie różnych pokoleń oraz krótkiego cyklu życiowego. Aby skutecznie uniknąć problemu konieczne jest wprowadzenie systemu wczesnej kontroli, i nie czekanie do rozwinięcia się licznej populacji. Strategie zwalczania muszą uwzględniać monitorowanie populacji oraz zalecenia agrotechniczne. O ile walka biologiczna może być skutecznie prowadzona przeciwko ziemiórkom, o tyle jej efektywność w ograniczaniu populacji brzegówek jest niewielka.

Strategia zwalczania mączlika szklarniowego

Mączliki są rozprzestrzenione głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. W Europie Środkowej, w tym i w Polsce, rozpoznano niewiele bo ok. 20 gatunków . Jak dotąd stanowią one stosunkowo mało zbadaną grupę stawonogów. Wśród owadów żerujących poza obiektami zamkniętymi za szkodliwe uważa się Aleurochiton aceris, który może powodować przedwczesne usychanie i opadanie liści klonu zwyczajnego oraz sporadycznie, mączlik różanecznikowy (Dialeurodes chittendeni) powodujący mozaikowate przebarwienia liści przede wszystkim na różaneczniku kaukaskim i katawbijskim. Tymczasem dwa gatunki tj: mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum Westw.) oraz mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci Gen.), które żerują na warzywach i roślinach ozdobnych produkowanych pod osłonami, są uważane za groźne szkodniki roślin w produkcji ogrodniczej. 

Strategia zwalczania szarej pleśni na pelargonii

Pelargonia (Pelargonium spp.) należy do roślin bardzo wrażliwych na infekcje wywoływaną przez szarą pleśń (Botrytis cinerea).  Pod osłonami, szczególnie dotkliwe straty odnotowuje się w produkcji wegetatywnie rozmnażanych sadzonek P. × hortorum L. H. Bailey. Dla uzyskania zwartego pokroju i umożliwienia sadzonkom wykształcenia wielu pędów, podczas ukorzeniania, rosnące blisko siebie rośliny są traktowane odpowiednimi regulatorami wzrostu.  W konsekwencji niżej położone liście, ze względu na utrzymującą się w dolnej części rośliny dużą wilgotność powietrza i równocześnie silny niedostatek światła, łatwo ulegają infekcji. W ten sposób rozpoczyna się proces chorobowy. Co więcej rośliny mateczne, ranione podczas pobierania sadzonek, stosunkowo często są porażane właśnie w miejscu cięcia, skąd grzybnia rozprzestrzenia się dalej wzdłuż pędu.