Prawidłowy system ochrony winorosli przed mączniakiem rzekomym opiera sie na dwóch zasadniczych celach;
- Niedopuszczenie do infekcji pierwotnych - PODSTAWA OCHRONY
- Ograniczenie infekcji wtórnych - jeżeli pojawiły sie infekcje pierwotne
 |
| Ogólne założenie strategi ochrony przed mączniakiem rzekomym winorośli |
Posługiwanie się wskazaniami ze stacji meteorologicznych powinno stanowić uzupełnienie dobrze przemyślanego i wdrażanego programu zabiegów profilaktycznych natomiast interpretacja modeli chorobowych ma na celu przede wszystkim doprecyzowanie terminów i doboru środków, a więc pewną korektę wynikająca z uwarunkowań pogodowych w założonym programie ochrony.
 |
| Przykład modelu ryzyka dla infekcji pierwotnej: słabej, umiarkowanej i silnej. |
Z tego powodu w systemie interpretacji infekcji mączniaka rzekomego winorośli zarówno w systemie modelowania infekcji pierwotnych jak i infekcji wtórnych modele “pokazują” siłę infekcji na 3 poziomach: małej, średniej i dużej. Jak w takim razie należy interpretować te wskazania?. Wykonywanie zabiegów przy różnych wskazaniach siły infekcji jest uzależnione przede wszystkim od dwóch czynników:
- Jak bardzo odmiana jest wrażliwa na mączniaka rzekomego
- Czy były, jakie i kiedy były wykonywane zabiegi profilaktyczne przed wystąpieniem infekcji
 |
- W przypadku infekcji słabej zabieg należy wykonać przede wszystkim na odmianach wrażliwych ale tylko wtedy kiedy ochrona profilaktyczna była słaba (brak zabiegu lub zbyt długi odstęp od zabiegu do infekcji)
- W przypadku infekcji średniej zabieg wykonujemy przede wszystkim na odmianach o średniej i dużej podatności przy niskim poziomie ochrony profilaktycznej
- Na odmianach wrażliwych, przy zastosowaniu dobrej profilaktyki zabieg wykonujemy dopiero w momencie infekcji silnych
Analogicznie, choć z pewnymi modyfikacjami postępujemy w przypadku infekcji pierwotnych. Należy pamietać, że właściwa ochrona profilaktyczna uniemożliwiającą dokonanie przez P. viticola infekcji pierwotnych, wyklucza zaistnienie infekcji wtórnych.
- Jeżeli poziom infekcji wtórnych jest wysoki, a ochrona profilaktyczna była słaba zabiegi wykonujemy w przypadku wystąpienia infekcji średnich i wysokich
- Jeżeli poziom infekcji wtórnej jest mały, zabiegi wykonujemy w przypadku słabej ochrony profilaktycznej przy ryzyku dużym
Taki sposób interpretowania wskazań wynikających z modeli chorobowych uwzględnia jak widać stosowanie zabiegów profilaktycznych, ale istotnie doprecyzowuje konieczność lub brak wykonywania dodatkowych zabiegów wynikających z presji choroby i wrażliwości poszczególnych odmian.
Nowoczesne stacje meteo jak chociażby iMetos firmy PESSL dodatkowo ułatwiają podejmowanie decyzji przez dostarczanie dodatkowych parametrów wynikających z analizy przebiegu warunków pogodowych czyli tempo przyrostu liści liczone jako liczba liści, które przyrastają w ciągu tygodnia w określonej temperaturze oraz opad deszczu.
 |
| Przykładowy model tempa przyrostu liści |
Ilość opadów jest sumowana dla okresu 3, 5, 7, 10 i 14 dni, co pozwala na oszacowanie potencjalnej możliwości zmycia preparatów w zależności od terminu jego zastosowania.
 |
| Przykładowy sposób ustalania skumulowanej liczby opadów w poszczególnych okresach |
W ostateczności w modelu monitorowania infekcji mączniaka rzekomego winorośli stacje oferują wskazania kluczowych parametrów związanych z podjęciem decyzji dotyczących wykonywania zabiegów. Sa to:
- Termin infekcji pierwotnej
- Termin infekcji wtórnej
- Czas inkubacji
- Tempo przyrostu liści
- Opad deszczu
Na ich podstawie można już w miare precyzyjnie przewidywać konieczność wykonywania zabiegów, które będą uzależnione od:
- Stosowanej profilaktyki (termin, rodzaj preparatu - układowy, profilaktyczny)
- Terminu infekcji
- Okresu inkubacji
- Tempa przyrostu liścia
- Zmycia preparatów
Precyzyjne wskazania chociażby w okresie inkubacji mogą stanowić podstawę do doprecyzowania terminu zabiegu i to zarówno chemicznego jak i zabiegu uwzględniającego stosowanie produktów ekologicznych. Dla wykresu wskazanego poniżej po wystąpieniu infekcji i w trakcie rozwoju inkubacji istnieją 3 możliwości wykonania korekty, dodatkowego zabiegu albo przesunięcia terminu zabiegu
 |
| Przykładowy model podejmowania decyzji na podstawie danych pozyskiwanych z modelu chorobowego |
Strzałka 1 - wykonanie zabiegu interwencyjnego do 3-5 dni po infekcji (linia czarna dochodzi do 100). Możliwe tylko w przypadku ochrony konwencjonalnej przy użyciu środków chemicznych o działaniu wgłębnym bądź układowym.
Strzałka 2 - wykonanie zabiegu profilaktycznego na kilka dni przed spodziewana infekcją wtórną (kiedy linia zielona dochodzi do 100). Środki układowe w zależności od preparatu działają do kilku dni przed infekcją. Możliwe tylko w przypadku ochrony konwencjonalnej.
Strzałka 3 - wykonanie zabiegu tuż przed zakończeniem okresu inkubacji (kiedy linia zielona dochodzi do 100) środkami o działaniu profilaktycznym. Możliwe zarówno w przypadku ochrony konwencjonalnej jak i ekologicznej (organicznej)
W tym ostatnim przypadku zakłada się, że zabieg powinien być wykonany tuż przed albo w trakcie zakończenia okresu inkubacji, kiedy to pojawią się plamy chorobowe na których będą tworzyć się zarodniki (1-2 dni), gotowe do infekcji kolejnych liści i rozprzestrzeniania się choroby. W takiej sytuacji ważne jest aby nie wykonać zabiegu zbyt wcześnie, co może wiązać się ze zbyt dużym przyrostem liści od wykonania ostatniego zabiegu, do rozsiewania zarodników a tym samym ryzykiem słabszego pokrycia preparatem profilaktycznym tkanek w trakcie przyrastania powierzchni liści jak i pojawienia się nowych liści. Ta decyzja może być dodatkowo uzależniona od tempa przyrostu liści i terminu infekcji wtórnych, które można regularnie śledzić monitorując dane ze stacji pogodowych.
Autor: dr inż. Janusz Mazurek
specjalista ochrony roślin | autor książek „Ochrona winorośli” i „Nawożenie winorośli z elementami agrotechniki”| Inspektor Nadzoru terenów Zieleni
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz