Objawy szarej pleśni na pelargonii mogą się rozwijać praktycznie na każdej części rośliny. W warunkach wysokiej wilgotności, na porażonych tkankach, pojawia się charakterystyczna, pyląca, szaro-brązowa grzybnia, ułatwiająca rozpoznanie choroby. Początkowe symptomy nie zawsze są jednak tak jednoznaczne. Umiejętność ich poprawnego zdiagnozowania powinna stanowić podstawę do odpowiednio wczesnego zastosowania właściwych fungicydów. Obecność szarego, pylącego nalotu na roślinach świadczy już o masowym rozsiewaniu licznie produkowanych zarodników, na sąsiednie zdrowe tkanki i nierozerwalnie wiąże się z początkiem „wybuchu” choroby.
 |
| Żółknięcie liści może być przyczyną lub konsekwencją infekcji, ale zamierająca tkanka zawszestanowi źródlo infekcji dla innych roślin |
Pierwsze symptomy obecności patogena na liściach mogą być bardzo zróżnicowane, od niepozornych, często wodnistych plamek, do obszernych, dużych plam, niejednokrotnie wyraźnie koncentrycznie strefowanych (wzór tarczy strzelniczej). Stosunkowo często, plamy, będące efektem działalności szarej pleśni, zaczynają się od brzegów liści i zwężają się klinem w kierunku środka blaszki liściowej w kształcie litery V. Infekcja często pojawia się również w tych miejscach, gdzie płatki kwiatów opadają bezpośrednio na liście.
 |
| Plama w kształcie litery V to charakterystyczny objaw szarej pleśni. |
Z uwagi na możliwość porażenia przez szarą pleśń płatków wielu różnych gatunków roślin nie powinno się wieszać roślin wrażliwych na szarą pleśń w koszach (amplach) nad innymi wrażliwymi roślinami, gdyż takie postępowanie bardzo ułatwia rozprzestrzeniania się grzyba pomiędzy różnymi roślinami, szczególnie, że grzyb moża infekować bardzo wiele różnych gatunków i w odpowiednich warunkach wilgotnościowych łatwo "przechodzi" z jednych na drugie.
Na pędach pelargonii objawy występują w postaci ciemno-brązowych plam, które z czasem powiększają się i mogą spowodować rozkład całych pędów i zamieranie rośliny.
Zarodniki konidialne, które powodują rozprzestrzenianie się infekcji zawierają zaledwie 17% wody, przez co wykształciły mechanizm umożliwiający silne jej wchłanianie. Tylko obecność tzw. filmu wodnego, czyli trwałego zwilżenia liści, bądź bardzo wysoka wilgotność powietrza tuż nad powierzchnią tkanek warunkują wykiełkowanie zarodnika i zapoczątkowanie procesu chorobotwórczego. Do efektywnego rozprzestrzeniania się w obrębie szklarni zarodniki wymagają natomiast prądów powietrza albo ich rozpryskiwania wraz z kroplami wody. Jak wykazały badania, w produkcji sadzonek pelargonii, wysokie stężenie zarodników konidialnych jest wyraźnie skorelowane z działalnością pracowników przy usuwaniu porażonych fragmentów roślin, pobieraniu sadzonek, a nawet zabiegów opryskiwania. Przykładowo w momencie pobierania sadzonek, w wyniku zabiegów produkcyjnych, w atmosferze szklarni, może „latać” w ciągu 1 godziny nawet od 504 do 1,297 zarodników na metr sześcienny. Wygląda więc na to, że przynajmniej część prac pielęgnacyjnych, które potencjalnie mają na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się grzyba (np. usuwanie porażonych liści) faktycznie może stymulować jego rozprzestrzenianie w obrębie obiektu. Z tego powodu warto zorganizować sobie pracę tak, aby np. przeznaczyć 1 dzień na usuwanie porażonych liści w całym obiekcie i jak najszybciej, najlepiej jeszcze w tym samym dniu, przeprowadzić zabieg opryskiwania właściwym fungicydem. Nie warto wykonywać takich zabiegów przed czyszczeniem roślin polegającym na usuwaniu porażonych organów, ze względu na duże prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się zarodników pod wpływem wody wydostającej się z dysz opryskiwaczy pod stosunkowo wysokim ciśnieniem.
 |
| Szara pleśń często rozwija się na starzejących liściach bądź ogonkach liściowych |
Ochrona roślin przed szarą jest bardzo złożonym zagadnieniem. W dużej mierze wynika to ze zdolności grzyba do utrzymania się przy życiu jak saprofita odżywiającego się martwymi szczątkami organicznymi, które stanowią nieodłączną część każdego etapu produkcji. Rozwojowi choroby sprzyja szybkie zasiedlanie tkanek i szybkie produkowanie, łatwo przenoszonych przez prądy powietrza, zarodników konidialnych. Także wysoka polifagiczność grzyba, czyli możliwość infekowania wielu gatunków roślin, obecność form przetrwalnikowych w postaci tzw. sklerocjów, oraz mała zmienność genetyczna powodują, że źródła infekcji obecne są prawie wszędzie. Z tego powodu w uprawach pod osłonami zastosowanie wyłącznie samych procedur higienicznych nie jest wystarczające dla ograniczania strat ekonomicznych i prawie zawsze wymaga stosowania środków ochrony roślin. Z drugiej jednak strony system ochrony oparty wyłącznie na programie opryskiwań jest mało skutecznych chociażby tylko z uwagi na możliwość wykształcania się lokalnych ras, odpornych na działanie przynajmniej niektórych preparatów grzybobójczych. Tak więc niezmiennie podstawowym kierunkiem działania powinien być wdrażany i odpowiednio prowadzony program integrowany. Tylko łączne zastosowanie procedur umożliwiających utrzymanie właściwego środowiska w szklarniach i stosowanie metod agrotechnicznych, wspomagane wprowadzaniem odpowiednich fungicydów daję możliwość skutecznej kontroli szarej pleśni.
W pierwszej kolejności, prawidłowa strategia powinna uwzględniać właściwe sterowanie atmosferą w szklarni, tak aby ograniczyć do minimum warunki sprzyjające rozwojowi szarej pleśni. Skuteczna ochrona wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na skrócenie czasu trwałego zwilżenia liści, oraz ograniczenie wilgotności względnej. Wprowadzenie właściwej wentylacji i utrzymywanie wyższej temperatury w szklarniach po zachodzie słońca, które ma za zadanie odprowadzić ciepłe powietrza poza szklarnie, ogranicza skraplanie i w ten sposób zmniejsza możliwość pojawienia się infekcji w nocy. Konieczne może być przeprowadzenie nawet kilku takich cykli. Należy dążyć do utrzymywanie właściwej, niezbyt gęstej rozstawy pomiędzy roślinami oraz w miarę możliwości stosować system poziomego przepływu powietrza. Ograniczanie wilgotności powietrza poniżej 93% i skracanie utrzymywania się okresu trwałego zwilżania liści przez odpowiednią cyrkulację powietrza, to najistotniejsze czynniki regulacji mikroklimatu. Skuteczna ochrona pelargonii przed B. cinerea powinna więc przede wszystkim uwzględniać sterowanie atmosfery oraz stosowanie odpowiednich fungicydów w momencie kiedy stężenie zarodników jest największe, czyli wtedy, kiedy rośliny są osłabione oraz w momencie, kiedy na roślinach jest dużo ran.
Przy stosowanie fungicydów profilaktycznych należy pamiętać o konieczności bardzo dokładnego pokrycia cieczą roboczą różnych organów roślinnych, braku możliwości przenikania substancji aktywnej do nowych przyrostów, ograniczonej trwałość na zmywanie itd. Stosowanie mieszanin interwencyjnych środków układowych lub wgłębnych, z preparatami profilaktycznymi, ma z kolei duże znaczenie w ograniczaniu ryzyka powstawania odporności przy równoczesnej zwiększonej skuteczności takich mieszanin.
W podsumowaniu do podstawowych działań ograniczających straty wynikające z destrukcyjnego charakteru działalności szarej pleśni w produkcji pelargonii należą:
- dokładne czyszczenie szklarni z wszelkiego rodzaju szczątków roślinnych, gdzie grzybnia mogła przetrwać w fazie saprofitycznej
- regularne usuwanie starzejących się organówunikanie wszelkiego rodzaju uszkodzeń roślin szczególnie na początku i przy końcu uprawy. Należy wszakże pamiętać, że stosunkowo często infekcja dokonywana przez szarą pleśń następuje właśnie w końcowych fazach uprawy
- unikanie, o ile to możliwe, zraszania roślin bądź umożliwienie szybkiego ich obsychania
- utrzymywanie wilgotności względnej w szklarniach poniżej 93%, szczególni w okresie 2 dni od pobrania sadzonek. W przypadku pobierania sadzonek ograniczyć wilgotność poprzez obniżenie temperatury w okresie 24 godzin
- wietrzenie i ogrzewanie szklarni po zmierzchu w celu obniżenia wilgotności
- w miarę możliwości stosowanie środków ograniczających utrzymywanie się wilgoci na roślinach
- stosowanie fungicydów w odstępach 7-10 dniowych, a w szczególności zaraz po wszelkich pracach powodujących zwiększanie się liczby zarodników konidialnych w szklarni.