Charakterystyka stosowania fungicydów w okresie kwitnienia i przed zamykaniem się gron
W odniesieniu do cyklu rozwojowego szarej pleśni do zabiegów w trakcie kwitnienia powinny być stosowane albo preparaty o charakterze profilaktycznym, albo te fungicydy interwencyjne, które mogą wyniszczyć grzybnię wnikającą do różnych części kwiatów. Środki grzybobójcze o charakterze wyłącznie profilaktycznym należy stosować już w początkowym okresie kwitnienia zanim zarodniki szarej pleśni będą miały kontakt z wrażliwą tkanką kwiatów. To oczywiście niejednokrotnie zakłada konieczność przeprowadzenia kilku wymaganych zabiegów. Stosowanie takich preparatów, o szerokim sposobie działania, utrudnia wykształcenie się lokalnych odpornych ras patogena w momencie największego ryzyka, czyli wczesnych infekcji pierwotnych. Już jednak pod koniec kwitnienia istnieje konieczność zastosowania skutecznych preparatów interwencyjnych posiadających możliwość wyniszczenia tej grzybni, która już zdążyła wniknąć do wnętrza wrażliwych tkanek. W przypadku często stwierdzanej odporności na preparaty benzimidazolowe należy zastosować fungicydy z grupy anilinopirymidynowych. Stosowanie anilinopirymidyn pod koniec kwitnienia (FAZA Ib) oraz w okresie przed zamknięciem się gron (FAZA II) jest szczególnie istotne z uwagi na specyficzny charakter ich działania. Preparaty z tej grupy działają na zasadzie prężności par, czyli częściowo w fazie gazowej (stąd muszą być stosowane w okresie wilgotnej pogody aby za szybko nie odparowały). Taki sposób ich działania powoduje, że zdecydowanie łatwiej są w stanie penetrować kwiaty, jak również zamykające się grona, kiedy to dotarcie cieczy roboczej do ich wnętrza jest utrudnione. Ponadto anilinopirymidyny działają zarówno profilaktycznie jak i interwencyjnie.
Charakterystyka stosowania fungicydów w okresie dojrzewania jagód
Nawet jeżeli niewielki procent utajonych infekcji wznowi swoją aktywność to w sprzyjających warunkach może nastąpić gwałtowny rozwój epidemii. Należy pamiętać, że wznawiająca aktywność grzybnia produkuje zarodniki, które są masowo rozsiewane na sąsiednie zdrowe jagody. W tej fazie rozwoju winorośli również sama grzybnia, poprzez bezpośredni kontakt, może infekować owoce znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie porażonych. Jeżeli dodatkowo przez dłuższy okres utrzyma się wilgotna pogoda, a jagody dodatkowo zostaną uszkodzone przez owady czy inne czynniki np. atmosferyczne, to problem może być naprawdę duży. W tej sytuacji fungicydy, które są stosowane do zwalczania szarej pleśni na dojrzałych jagodach powinny:
- hamować rozwój grzybni wznawiającej swoją aktywność po okresie utajenia (FAZA III)
- ograniczać produkcję zarodników uniemożliwiając ich rozprzestrzenianie na zdrowe jagody (FAZA IV
- profilaktycznie chronić zdrowe jagody przed infekcją dokonywaną przez zarodniki lub grzybnię.
Praktycznie najbliższe spełnienia wszystkich stawianych wymagań są preparaty stanowiące połączenie dwóch różnych substancji aktywnych cyprodynilu (anilinopyrimidyny) oraz fludioksonilu (fenylopirole). Preparaty te bardzo aktywnie hamują proces tworzenia się zarodników i dlatego są szeroko stosowany do zwalczania szarej pleśni i to nie tylko w uprawie winorośli.
Zastosowanie fungicydów w FAZIE III powinno być niezmiernie precyzyjne z uwagi na ograniczony okres aktywność fungicydów. Wraz ze spadkiem stężenia tych substancji spada ich aktywność hamująca wzrost grzybni. Przyjmuje się, że zabiegi w fazie III powinny być wykonane zaraz na początku dojrzewania jagód co wymaga bardzo precyzyjnego uchwycenia fazy veraison. W tym momencie szczególnie przydatne są preparaty z grupy anilinopirymidyn, które są zdolne przenikać przez skórkę owoców. W niewielkim zaledwie stopniu ustępują im fungicydy z grupy dikarboksymidów.
W przypadku aplikacji wykonywanych w FAZIE IV warto pamiętać, że wyłącznie działanie profilaktyczne środków grzybobójczych nie jest tutaj wystarczające ponieważ zarodniki szarej pleśni dostają się do wnętrza jagód w sposób bierny (pęknięcia, uszkodzenia, zranienia), i dlatego są zwalczane przez fungicydy znajdujące się na powierzchni owoców tylko w ograniczonym stopniu. Ważne jest jednak aby stosowane preparaty chroniły również jagody przed kiełkowaniem zarodników niejako „zdeponowanych” w ich wnętrzu. W FAZIE IV z powodzeniem mogą być zatem użyte preparaty z grupy dikarboksymidów, anilinopirymidyn oraz hydroksyanilidów.
