Ze względu na rozpierzchło-naczyniowy typ budowy ksylemu klonów naczynia w każdym przyroście drzewa mogą pozostawać w pełni funkcjonalne przez kilka lat i zainfekowanie chociażby jednego z nich na długi okres czasu przyczynia się do silnych zaburzeń w efektywnym przepływie wody od korzeni do liści. Z tego właśnie powodu klony należą do najbardziej wrażliwych żywicieli dla Verticillum dahliae. Klon zwyczajny jest najbardziej podatny na chorobę spośród wszystkich gatunków klonów i chociaż zdarzają się wypadki wyzdrowienia, to choroba z reguły prowadzi do śmierci drzewa. Pomimo regularnie prowadzonych badań nie znaleziono jak dotąd skutecznego środka chemicznego, który mógłby znaleźć zastosowanie do zwalczania werticillozy. W pewnych wypadkach sprawdza się coroczne, wczesnowiosenne nawożenie roślin nawozami z zachowaniem proporcji N:P:K jak 10:10:10 i azotem dostarczanym w formie amonowej. Zainfekowane rośliny wymagają również specjalnego, dodatkowego podlewania. W sezonie, szczególnie w okresach suszy, należy roślinom dostarczać co 10-14 dni wody w ilości równej opadowi 50 cm/m2. Takie działania, szczególnie w przypadkach wystąpienia formy chronicznej, o wolno postępujących objawach mogą, choć nie gwarantują, wspomagać proces ewentualnego zdrowienia. Również zaopatrywanie drzew posadzonych na miejsca stałe w potas może być czynnikiem ograniczającym wpływ choroby. Pomijając wszelkie działania doraźne najistotniejszym elementem walki z verticilliozą jest jednak zdrowotność materiału szkółkarskiego szczególnie tego, pochodzącego ze szkółek zakładanych na byłych terenach porolnych. Wprowadzanie grzyba Verticillum dahliae wraz z materiałem szkółkarskim stanowi podstawowe źródło przedostawania się patogena do nasadzeń miejskich.

Niewiele mniejsze zagrożenie dla klonu zwyczajnego stanowią glebowe organizmy glonopodobne z rodzaju Phytophtora, które w wyniku niszczenia szyjki korzeniowej, w krótkim czasie mogą doprowadzić do zamierania całych drzew. O ile jednak grzyby z rodzaju Fusarium czy Verticillum dahlie mogą infekować zarówno starsze jak i młodsze okazy to fytoftory szczególnie chętnie atakują te młodsze intensywnie rosnące rośliny.

Mszyce mogą w skrajnych przypadkach prowadzić do silnego ograniczenia przyrostu pędów. Dotyczy to szczególnie klonów regularnie formowanych o ograniczonej masie liści rosnących pojedynczo w obrębie betonowych powierzchni. W takich szczególnych sytuacjach konieczne może być użycie właściwych insektycydów.

Rośliny osłabione, przesuszone oraz pielęgnowane w sposób pozostawiający wiele ran mogą zostać zainfekowane przez grzyba – gruzłka cynobrowego (Nectria cinnabarina). Choroba początkowo objawia się w postaci mało charakterystycznych, jasnobrązowych plam na porażonych pędach. Liście znajdujące się powyżej miejsca infekcji więdną i zamierają. Najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest obecność na porażonych pędach, grzybniowych poduszeczek o jasnoczerwonym zabarwieniu. Gruzłek cynobrowy jest chorobą zdrewniałych pędów występującą powszechnie na niemal wszystkich drzewach i krzewach liściastych. Choroba jest szczególnie uciążliwa w zadrzewieniach i zakrzewieniach miejskich. Zakażenie następuje przede wszystkim przez rany powstałe podczas prac pielęgnacyjnych, gradzie czy uszkodzeniach spowodowanych przez owady. Wyjątkowo często atakowane są drzewa osłabione w wyniku suszy. W procesie chorobowym bardzo ważną rolę odgrywa niekorzystny klimat miejski, który znacznie zwiększa predyspozycję drzew na porażenie Ochrona przed tym patogenem polega na wycinaniu porażonych pędów. Usunięte pędy nie mogą jednak dostać się głęboko do gleby z uwagi na możliwość porażenia korzeni sąsiednich, zdrowych drzew. Porażone gałęzie i konary należy wycinać wyłącznie podczas suchej pogody. Podczas regularnie prowadzonych prac pielęgnacyjnych koniecznością jest odkażanie narzędzi oraz unikanie ranienia roślin tak aby nie przenosić choroby na zdrowe pędy. Jeżeli infekcja nastąpiła z gleby roślinę należy usunąć wraz z korzeniami, a pozostałe po niej miejsce zdezynfekować.

Praktycznie większość gatunków klonów może być porażana przez różnego rodzaju patogeny grzybowe powodujące plamistości liści oraz mączniaki prawdziwe. Szkodliwość tej grupy czynników chorobotwórczych z reguły jest niewielka i rzadko kiedy wymaga interwencji. Jedynie w przypadku bardzo silnego porażenia, dla ograniczenia źródła infekcji, zaleca się usuwanie i niszczenie opadłych liści. Na liściach klonów rosnących w mieście niezmiernie rzadko można spotkać gatunek grzyba powodujący tzw. czarną plamistość czyli Rhytisma acerinum. Choroba występuje przede wszystkim na klonie pospolitym i jego odmianach a swoją nazwę zawdzięcza wytwarzaniu dużych czarnych plam na liściach często otoczonych żółtą obwódką. Unikalny charakter Rhytisma acerinum wynika z jego dużej wrażliwość na zanieczyszczenia przez co jest traktowany jako bioindykator zanieczyszczenia środowiska.

 

CHOROBY I SZKODNIKI KLONÓW
SZKODNIK LUB CHOROBA NAZWA ŁACIŃSKA  OBJAWY RODZAJ SZKODLIWOŚCI UWAGI
Więdnięcie roślin Verticillium dahliae Verticillium albo-atrum, Fusarium spp Gwałtowne więdnięcie liści na części drzewa. Niekiedy brzeżne nekrozy Z reguły prowadzi do zamierania drzew. Przypadki wyzdrowienia u klonów są niezmiernie rzadkie  Brak możliwości zwalczania chemicznego. Należy wycinać i niszczyć zainfekowane pędy zanim liście opadną na powierzchnię gleby
Fytoftoroza Phytophtora spp Rośliny mają zahamowany wzrost. Liście żółkną i więdną. W dość szybkim czasie rośliny obumierają Choroba może poczynić duże szkody szczególnie w młodych nasadzeniach. Starsze drzewa z reguły ulegają infekcji dokonywanej przez grzyby z rodzaju Verticillum lub Fusarium Porażone młodsze okazy drzew należy jak najszybciej usuwać, a ziemię po nich natychmiast odkazić. Zaleca się sadzić w tym miejscu odporne na grzyby z rodzaju
Mączniak prawdziwy Uncinulla tulasnei Pojawia się biały mączysty nalot na liścich Z reguły choroba nie wyrządza większych szkód  Rzadko kiedy wymaga zwalczania
Gruzłek cynobrowy Nectria cinnabarina W obrębie zamierających pędów widoczne są czerwono pomarańczowe poduszeczki będące owocnikami grzyba   Wycinanie i usuwanie porażonych pędów. Unikanie ranienia roślin

Mszyce:

włochatka klonowa czarna

zdobniczka jaworowa

 

 

Drepanosiphum platanoides

Periphyllus testudinaceus

 

Zdobniczka jaworowa żeruje pojedynczo, na dolnej stronie liści, a włochatka klonowa czarna początkowo na wierzchołkach pędów i później, w koloniach, na dolnej i górnej stronie W skrajnych przypadkach żerowanie mszyc ogranicza asymilację. Zmniejsza się powierzchnia blaszek liściowych a roczny przyrost pędów może być ograniczony nawet do 80% W przypadku silnego ograniczenia przyrostu pędów konieczne jest zwalczanie chemiczne.

 

 

  •  
Odsłon artykułów:
1226613

Oświadczam, że wszędzie tam gdzie nie istnieje stosowna adnotacja wszystkie pozostałe teksty i ilustracje są mojego autorstwa.
Wszelkie powielanie i kopiowanie może odbywać się wyłącznie za moją zgodą.
Janusz Mazurek