Choroby i szkodniki świerków w zieleni miejskiej- krótka charakterystyka

Drukuj

Mszyca świerkowa zielona (Elatobium abietinum) jest jednym z najważniejszych szkodników świerka występującym w środowisku miejskim. Jej szkodliwość wynika z bardzo silnej defoliacji igieł na starszych przyrostach. Często w obrębie drzewa pozostają igły wyłącznie na najmłodszych, tegorocznych pędach co daje bardzo charakterystyczny obraz uszkodzeń. Defoliacja igieł poza oczywistymi walorami estetycznymi wpływa na ogólne osłabienie kondycji zaatakowanych roślin i wzmaga ich podatność na niekorzystne warunki środowiska. Ponadto spadek ciśnienia osmotycznego w drzewach ułatwia ich atakowanie przez szkodniki wtórne.

Głębokie zakłócenie bilansu wodnego wyrażające się utratą zdolności koloidalnego wiązania wody przez plazmę komórek miazgi, powoduje obniżenie koncentracji soli i spadek ciśnienia osmotycznego, co może dezaktywować wyciek żywicy ułatwiając skuteczność ataku tzw. kambiofagów (m.in. korników). Szkodliwość mszycy świerkowej zielonej wynika z trudności w jej rozpoznawaniu. Gatunek ten rozwija się bardzo wcześnie, żeruje wyłącznie po spodniej stronie igieł i charakteryzuje się okresowo występującym silnym wzrostem populacji. W lata klęskowego występowania szkodnika uzasadnione może być wczesne (marzec, kwiecień) użycie środków chemicznych lub środków opartych na oleju parafinowym. Zabiegi powinny być wykonane najpóźniej do początku maja. Późniejsze zabiegi są bezcelowe, a wręcz mogą być szkodliwe dla środowiska z powodu niszczenia wielu pożytecznych organizmów. Konieczność zwalczania innych foliofagów (np.gąsienic motyli i błonkówek) również może mieć znaczenie w lata ich klęskowego występowania. Rozpoznawanie tych szkodników jest jednak z reguły łatwiejsze i nie nastręcza większych trudności. W tej sytuacji ułatwiona również zostaje możliwość odpowiednio wczesnej interwencji.

Spośród pozostałych nie wykazanych w tabeli organizmów lokalnie mogą mieć znaczenie takie choroby jak: opieńkowa zgnilizna korzeni (Armillaria spp), zamieranie pędów (Gremieniella abietina), gruzłek świerka (Nectria cucurbitulla), kompleks chorób osutkowych i inne.

Możliwość nasadzeń alternatywnych
Rozważając możliwość zastąpienia świerka pospolitego przez inne gatunki świerka należy podkreślić, że spośród pozostałych gatunków szczególnie wrażliwy na mszycę świerkową zieloną jest świerk kłujący (Picea pungens). Z kolei nie stwierdza się większych uszkodzeń dokonywanych przez szkodnika na świerku serbskim  (Picea omorica). Jest to jednak gatunek stosunkowo chętnie zasiedlany przez przędziorka sosnowca. Przędziorek sosnowiec może być również szkodliwy dla świerka kłującego (Picea pungens) i świerka białego (Picea glauca). Świerkowiec większy chętnie pojawia się zarówno na  świerku pospolitym, jak i kłującym oraz serbskim a brudnica mniszka jako typowy gatunek polifagiczny dokonuje uszkodzeń na wielu gatunkach. Również ochojniki mogą atakować różne gatunków świerka. Grzyby, traktowane jako kompleks, wykazują tendencję do częstszego występowania na rodzimym świerku pospolitym w stosunku do ich występowania na introdukowanych gatunkach obcego pochodzenia chociaż od pewnego czasu obserwuje się wyraźne pogarszanie stanu fitosanitarnego świerków kłujących

 

 

Choroby i szkodniki świerków
Organizm Nazwa łacińska Objawy Rodzaj szkodliwości Uwagi
Mszyca świerkowa zielona Elatobium abietinum Początkowo żółknięcie pojedynczych igieł. Później silna defoliacja starszego igliwia Bardzo silna ale okresowa. Szkodnik o charakterze gradacyjnym Potrzebna coroczna, wiosenna lustracja dolnej strony igieł świerka w celu określenia poziomu populacji

Ochojniki:
różne gatunki

 Adelgidae Na młodych pędach pojawiają się początkowo przypominające szyszki twory tzw, galasy Szkodliwość może być duża dla młodszych nasadzeń. Może następować zahamowanie przyrostu drzew Należy unikać sadzenia świerków w bliskim sąsiedztwie modrzewi
Przędziorek sosnowiec Oligonychus ununquis Szarzenie i brązowienie igieł szczególnie na starszych pędach. Może być widoczna delikatna pajęczynka Szkodnik występuje regularnie ale jego szkodliwość jest dość różnicowana. Lepiej rozwija się na drzewach rosnących na suchych stanowiskach i w suche lata.  Podejmowanie decyzji o zwalczaniu powinno opierać się o określanie progu szkodliwości poprzez liczenie przędziorków zrzuconych na kartkę papieru milimetrowego podstawioną pod pędy
Świerkowiec większy Physokermes piceae Na pędach pojawiają się liczne, brązowożółte, prawie kuliste twory przypominające nabrzmiałe pąki Może atakować drzewa w różnej klasie wieku. Z reguły zostaje zahamowany wzrost młodych pędów, które mogą nawet zamierać  

FOLIOFAGI:

Motyle:
- Brudnica mniszka

Błonkówki:
- Zasnuja świerkowa

- Zawodnica świerkowa

 


-Lymantria monacha


-Cephalcia abietis

-Lygaeonematus abietina

Larwy w różny sposób zjadają części lub całe igły Zróżnicowana w zależności od nasilenia szkodników. Często uszkodzenia mają charakter lokalny choć w lata sprzyjające ich występowaniu szkody mogą być znaczne  

Oświadczam, że wszędzie tam gdzie nie istnieje stosowna adnotacja wszystkie pozostałe teksty i ilustracje są mojego autorstwa.
Wszelkie powielanie i kopiowanie może odbywać się wyłącznie za moją zgodą.
Janusz Mazurek